Rejestry napięć I Julita Malinowska I Anna Orzeszek

Rejestry napięć to wystawa poświęcona stanom granicznym – tym, które rozgrywają się w ciele, w relacjach społecznych i w środowisku naturalnym. Napięcie jawi się tu jako podstawowy mechanizm istnienia: zapisuje się w komórkach, mięśniach i układzie nerwowym, ale także w krajobrazie, klimacie i zbiorowej świadomości. Jest niewidzialną siłą, która jednocześnie destabilizuje i podtrzymuje życie.

Ciało funkcjonuje jako wrażliwy rejestrator – gromadzi stres, reaguje skurczem, przyspieszeniem, nadmiarem bodźców. Doświadcza bólu, choroby i utraty kontroli, ale pozostaje też narzędziem intensywnego odczuwania: przyjemności, pożądania, napięcia seksualnego, potrzeby dotyku i bliskości. Napięcie może prowadzić do wyczerpania i rozpadu, ale bywa również impulsem dążenia do spełnienia i samoakceptacji. Skóra staje się powierzchnią styku – miejscem zapisu emocji, wstydu i czułości, granicą między tym, co wewnętrzne, a tym, co zewnętrzne.

Równolegle napięcia ujawniają się w skali makro: w niestabilności klimatu, gwałtowności zjawisk pogodowych, ruchach tektonicznych i ekologicznych kryzysach. Natura, podobnie jak ciało, reaguje na przeciążenie. Jej zmienność wpływa na ludzi i byty nieludzkie, tworząc sieć wzajemnych zależności, reakcji i napięć przenoszących się między różnymi poziomami istnienia.

Istotnym polem napięć pozostaje również przestrzeń społeczna – spolaryzowana, konfliktowa, naznaczona realnymi wojnami i symbolicznymi starciami ideologicznymi. Szczególnie wyraźnie ujawniają się tu napięcia wokół płci, cielesności i ról społecznych: tarcia pomiędzy różnymi sposobami definiowania tożsamości i energii prowadzą do dezorientacji, poczucia utraty punktów odniesienia i zagubienia w relacji z innymi oraz z samą/samym sobą.

Spotkanie dwóch artystek – Julity Malinowskiej i Anny Orzeszek – reprezentujących różne pokolenia i odmienne doświadczenia, nie prowadzi do syntezy, lecz otwiera pole dialogu. Ich prace funkcjonują jak równoległe rejestry – zapisują napięcia w odmiennych skalach, językach i rytmach, ukazując je jako trwały, choć zmienny stan współczesności.

Julita Malinowska, artystka wizualna, mieszka i pracuje w Warszawie. Absolwentka Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (2005 dyplom z wyróżnieniem, 2012 doktorat). Stypendystka programu Erasmus, Fundacji Pro Artibus w Finlandii, Miasta Krakowa oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2020). Jej prace były prezentowane na 50 wystawach indywidualnych oraz blisko 200 wystawach zbiorowych i targach sztuki na czterech kontynentach.

Anna Orzeszek, mieszka i pracuje w Berlinie i Warszawie. Absolwentka Wydziału Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (2024). Scenografka filmów krótkometrażowych i teledysków. Kilka prac pokazywała na wystawie krakowskiego kolektywu SPLEEN w Pałacu Potockich w Krakowie (2023). „Rejestry napięć” będą jej debiutem malarskim.

Retabulum.
Linearny ciąg obrazów, złamany pionem osi symetrii. W centrum, nowy olejny obraz „Strącenie”, nieprzypadkowo w formie krzyża, ekspresyjny zapis doświadczenia granicznego, osobisty wyraz utraty kontroli.
Prace wcześniejsze, rozchodzą się na strony, jak boczne części ołtarza, przywołując odmienny czas w równoległym już, świecie. Obrazy wypełniają, jak zawsze niemi, świadkowie dramatu. Ludzie na plaży, w przestrzeni codzienności pełnej gestów bliskości i radości, pomimo, a może wobec tragedii świata.
Fascynuje mnie ich cielesność i kruchość, które współcześnie stanowią o sile i pięknie mogących zbawić świat.

Od ponad dwudziestu szczęściu lat malarstwo jest dla mnie wyrażania takich stanów, ludzkich emocji w których forma, relacje między ciałem a materią obrazu, tworzą napięcie — otwarte, często jak rana, niepokojące, ale żywe. Tak żywe jak sztuka.